Tên báo Le Paria được káo dài suốt cả trang báo. Tên báo được viết bằng ba thứ tiếng: chính giữa to đậm nhất được viết bằng tiếng Pháp, phía trái kề bên tên báo được viết bằng tiếng Ấn Độ[1], phía bên phải là hàng chữ Trung Quốc (được dịch thành “Lao động báo”). Parianguồn gốc từ tiếng Ấn Độ, chỉ tầng lớp bị khinh rẻ nhất trong xã hội đẳng cấp nặng nề của chế độ phong kiến Ấn Độ xưa. Dưới tên báo là hàng chữ tiêu đề báo viết bằng tiếng Pháp.

Tiêu đề báothay đổi bốn lần:

- Từ số 1 (tháng 4/1922 đến số20 (tháng 11/1923):Diễn đàn của các dân tộc thuộc địa (Tribune des Populations des colonies).

- Từ số 21 (tháng 12/1923) đến số 35 (tháng 8/1925): Diễn đàn của vô sản thuộc địa (Tribune du prolétariat colonial).

- Số 36 - 37 (tháng 9 và 10/1925): Cơ quan của các dân tộc bị áp bức ở các thuộc địa (Organe des Peuples Opprimés des colonies).

- Số 38 (tháng 4/1926): Cơ quan của Hội liên hiệp thuộc địa(Organe de L’Union Intercoloniale).

Báo Le Paria tồn tại trong bốn năm tròn, xuất bản được tất cả 38 số. Số 1ra mắt bạn đọc tháng 4/1922, số cuối cùng xuất bản tháng 4/1926. Theo đánh số, có 38 số báo, nhưng thực tế chỉ có 35 tờ báo được xuất bản vì có ba số kép. Đó là các số 6 -7 (tháng 9 – 10/1922), số 18 - 19 (tháng 9 -10/1923), và số 36 - 37 (tháng 9 -10/1925).

Thống kê theo từng năm, số báo ra được như sau:

Hầu hết báo ra hai trang khổ 40 x 55cm. Có bốn số ra trên hai trang:

- Hai số ra ba trang là các số 11 (ngày 1/2/1923) và số 36 - 37.

- Hai số ra bốn trang là số 10 (ngày 15/1/1923) và số 12 (ngày 15/2/1923). Hai số này dành 1 đến 1,5 trang in quảng cáo. Theo quyết định của cuộc họp thường trực Ban lãnh đạo Hội liên hiệp thuộc địa và báo, từ số 13 báotrở lại xuất bản hai trang và không nhận in bất kỳ loại quảng cáo nào (cũng xin lưu ý bạn đọc là từ số 9 trở về trước báo chưa nhận đăng quảng cáo).

Báo thay đổi địa chỉhai lần.

Từ số 1 đến số 6 -7, trụ sở báo được đặt ởsố nhà 16 phố Giắc Ca-lô (Jacques Callot, 16) quận 6 Paris nhưng địa chỉ đề liên lạc bằng điện thoại lại đề ở số nhà 6 phố Vi-la đê Gô-bơ-lanh[2] (Villa des Gobelins) quận 13 Pa-ri. Số nhà 16 phố GiắcCa-lô là trụ sở của Hội Ánh sáng (Clarté) và Tạp chí văn học cùng tên, do nhàvăn Hăng-ri Bác buýt sáng lập và lãnh đạo. Trong khi chưa ai tìm được địa chỉthích hợp thì Nguyễn Ái Quốc, bằng sự quen biết riêng với H. Bác-buýt, một đảng viên cộng sản Pháp rất có cảm tình với Nguyễn Ái Quốc nói riêng và các dân tộc bị áp bức nói chung, đã nhờ nhà văn nhường nhà cho Hội liên hiệp thuộc địa đặt trụ sở cơ quan ngôn luận.

Từ số 8 (tháng 11/1923) đến số 38, trụ sở báo được chuyển đến số 3 phố Mác-sê đề pa-tơ-ri-ảc-sar (Marché des patriaches) quận 5, Paris. Đây cũng chính là trụ sở chính thức của Hội liên hiệp thuộc địa và báo Le Paria. Hàng tuần Hội và đồng chí Nguyễn Ái Quổc cắt cử những người lãnh đạo chủ chốt đến trực tại số nhà này. Đồng chí Nguyễn Ái Quốc do hoàn cảnh riêng có nhiều thuận lợi hơn những người khác và do trách nhiệm được giao phó thường phải trực nhiều buổi theo sự phân công cũng như nhận trực thay cho nhiều đồng chí khác. Để tiện công việc và có lẽ cũng để tránh việc đi lại nhiều và xa[3], ngày 14/3/1923 Nguyễn Ái Quốc thôi thuê trọ tại số 9 ngõ Công-poanh (9 imp, Compoint), dọn đến ở hẳn tại số nhà 3 phố Mác-sê đề pa-tơ-ri-ác-sơ.

Báo được lần lượt in ở ba nhà in khác nhau nằm trong thủ đô Paris.

- Từ số 1 đến số 12 (tháng 4/1922 đến tháng 2/1923) in ở nhà in Hợp tác Lơ-máng-xi-pa-tơ-ri-xơ số nhà 3 phố Pông - đi -sê ri, quận 15 Pa-ri (L'Emancipatrice irap. Coopérative, 3 Pondichẻry).

- Từ số 13 đến số 18 - 19 (tháng 4 – 10/1923) in tại nhà in Béc-lăng đơ, sốnhà 24, phố Ê-côn, quận 5, Pa-ri (Irnp. G. Berlanđa, 24 rue des Ecoles).

- Từ số 20 (tháng 11-1923) đến khi đình bản, in tại nhà in của hãng Đăng-gòng, số nhà 123 phố Mông-mac, quận 2 Pa-ri (Imp. Francaise Maison J.Dangon, 123 Montmartne).

 Tờ báo trải qua ba người quản lý[4].

- Từ số 1 đến số 12 do J. B. Ney-ra quản lý (J. B. Neycat).

- Từ số 13 (tháng 4/1923) đến số 15 (tháng 6/1923 do G. Xa-rốt quản lý (G. Sarotte).

- Từ số 16 (tháng 7/1923 đến số 38, người quản lý báo là Lê-ô-pỉn Mẻt-na (Léopold Mesnard).

Thời kỳ đầu, đặc biệt là thời gian Nguyễn Ái Quốc còn hoạt động trên đất Pháp, bảo đảm báo ra đầu hàng tháng. Thời gian sau, nhất là từ năm 1928 trở đibáo ra khỏng đều nữa.

- Từ số 1 đến số 9 (trừ số kép 6 - 7) báo ra đều hàng tháng vào ngày đầutháng.

- Từ số 10 đến sổ 12 báo ra nửa tháng một số vào các ngày 1 và 15 hàng tháng.

- Có 5 số ra chung hai tháng một số. Đó là các số 24 (tháng 3 và 4/1924), 31 (tháng 11 - 12/1924), 32 (tháng 2 và 3/1925), 33 (tháng 4 - 5/1925) và số 34 (tháng 6 và 7/1925).

Có một số thời gian báo ra ngắt quãng, giữa số 12 và 13 báo nghỉ tháng 3/1923, giữa số 31 và 32 báo nghỉ tháng 1/1925; giữa số 36 - 37 và 38 báo nghỉ 5 tháng từ tháng 11/1925 đến tháng 3/1926.

Giá tiền bán lẻ các số in hai trang là 25 xu. Giá tiền đặt mua năm như sau:

- Từ số 1 đến 9 và từ số 13 đến 38 là ba phơ răng một năm.

- Từ số 32 đến 38 là năm phơ răng một năm.

- Riẻng ba số 10, 11 và 12 do số trang tăng lên, giá tiền đặt mua năm quy định ở Pháp và các thuộc địa là bảy phơ răng, ở các nước ngoài khác là 10 phơrăng.

Báo Le Paria tồn tại nhờ vào năm nguốn tài chính chủ yếu sau đây:

- Hội phí do hội viên Hội liên hiệp thuộc địa đóng hàng tháng, được trích một phần cho báo. Theo nhiều báo cáo của mật thám, số hội viên có thời gian lên tới 300 người chủ yếu sống trên đất Pháp.

- Tiền đặt mua năm và bán báo lẻ.

- Tiền quyên góp gồm khoản quyên góp ban đầu, quyên góp tự nguyệnthường xuyên và quyên góp đột xuất. Đối tượng chủ yếu để quyên tiền là những người lãnh đạo Hội và báo. Theo một báo cáo của thủ quỹ báo Le Paria, tính đến ngày 31/12/1922, Nguyễn Ái Quốc đã thực hiện đều đặn nhất số tiền tự nguyện đóng góp mỗi tháng 25 phơ răng với tổng số tiền là 175 phơ răng, trong khi những đồng chí khác mới chỉ thực hiện được duới một nửa số tiền đã đăng ký từ trước. Riêng khoản tiền đóng góp đột xuất, tuy thu nhập thấp nhất, nhưng mức đóng của Nguyễn Ái Quốc bao giờ cũng cao nhất. Ví dụ trong phiên họp Ban chấp hành tại số 3 phố Mảc- sé đề Pa-tơ-ri-ác-sơ tối ngày 19/1/1923, Nguyễn Ái Quốc đã đóng 100 phơ răng, mức cao nhất hôm đó. Để có được số tiền này, Nguyễn Ái Quốc đã phải vay của luật sư Bơ-lông-cua (Bloncourt) và tạm đưa cho ông luật sư một phiếu nợ để đảm bảo.

- Tiền ủng hộ báo: Từ số 2 đến những số cuối thường có đăng danh sách vàsố tiền ủng hộ báo. Có người ghi tên họ, có người chỉ ghi dân tộc, hoặc bí danh, hoặc tên nhóm người hay tổ chức. Trong số này, những người Việt Nam có ghi rõtên (hay tẻn viết tắt), nhóm người hoặc tố chức và thống kê được số tiền đã đóng góp cho báo. Tính đến số 35 (tháng 8/1925) là 3.996,5 phơ răng, chiếm gần 2/3 tồng số tiền ủng hộ báo. Trong danh sách ngươi Việt Nam ủng hộ báo, người đóng ít nhất là hai phơ răng, người nhiều nhất là 1000 phơ răng mỗi lần. Trong số này có tám người đóng trên 100 phơ răng mỗi lần. Trong đó có 3 người đóng trên 200 phơ răng mỗi lần. Đặc biệt trên số 28 (tháng 8/1924) có đăng tin Nguyễn Ái Quốc ủng hộ báo 98,25 phơ răng. Trên số này cũng đăng danh sách sáu người ủng hộ báo 315 phơ răng trên tổng số 415 phơ răng, chiếm 76,8% tổng số tiền ủng hộ.

Nguồn trợ cấp của Đảng cộng sản Pháp: từ tháng 5 năm 1925, nghĩa là trên một năm sau khi báo Le Paria ra mắt, hàng tháng Đảng cộng sản Pháp trợ cấp cho báo Le Paria 100 phơ răng. Số tiền này trích từ quỹ trợ cấp hàng tháng 350phơ răng của Đảng cộng sản Pháp dành cho Ban nghiên cứu thuộc địa. Ban này trích 100 phơ răng trợ cấp cho báo Le Paria. Với số tiền này chỉ đủ trả tiền thuê trụ sở báo hàng tháng.

Số lượng in báo Le Paria không cố định, dao động từ 1000 bản đến 5.000 bản, cá biệt có số in tới trên 5000 bản.

Số lượng in ấn định cho mỗi số tùy thuộc vào hai điều kiện chính. Một là, mục đích cần tuyên truyền trong thời gian nhất định; hai là, khả năng tài chính.

Yếu tố thứ hai có khi quyết định số lượng in báo Le Paria. Theo nhiều nguồn báo cáo của mật thám, số lượng in của số 1 báo Le Paria là 1.000 bản và sẽ được nâng lên 2.000 bản từ số 2. Trong 1.000 bản của số 1, dành 500 bản phân phối cho các thuộc địa, còn lại sẽ được chuyèn giao phần lớn cho Ban nghiên cứu thuộc địa trực thuộc Trung ương Đảng cộng sản Pháp, khoảng hai mươi bản được bày bán ở hiệu sách Thực chứng, số nhà 16 phố Xanh Xe- vơ-rin (Librairie positiviste rue Saint Séverine, 16) quận 5 Paris, một số lượng nhỏ khác được dành để làm công tác tuyên truyền và đối ngoại. Có vài số khác cũng được in với số lượng như số 1, ví dụ như số 8 (tháng 11/1923). Trong 1000 bản của số 8,hơn 100 bản dành cho người đặt mua năm, gần 900 bản phân phối cho các thuộc địa. Trong một báo cáo tổng hợp của mật thám nhân dịp báo Le Paria xuất bản được hai năm, có ghi “số bản in gần đây và trong lúc này lưu hành khoảng 2.000 bản”. Trong một báo cáo khác của mật thám đề ngày 23/3/1923 có nói rằng, vi nhiều lý do “Ban chấp hành Hội liên hiệp thuộc địa họp đầu tuần này quyết định cắt giảm số lượng in Le Paria số tới xuống còn 4.000 bản và đình chỉnhận đăng mọi quảng cáo. Để có tiền trả tiền thuê trụ sở và xuất bản số báo tới (số 13) đúng kỳ hạn, sẽ tăng cường huy động quyên góp và cho vay...”.

Trong một báo cáo khác gửi cho Bộ trưởng Nội vụ (tháng 3/1924) có nói, số lượng đặt mua năm báo Le Paria tính đến cuối năm 1923 như sau: “số lượngngười đặt mua năm có xu hướng tăng lên rõ rệt. Con số người đặt mua năm hiện nay ước khoảng 500 chủ yếu từ các thuộc địa và đa số họ là công chức bản xứ...”.

Trong hồ sơ mật thám lập vào hai tháng cuối cùng trước khi Nguyễn Ái Quốc rời Paris đi Matxcơva, có ghi lại một số đơn đặt mua báo và phiếu chuyển tiền của những người đặt mua năm báo Le Paria từ các thuộc địa Pháp ở ba châuÁ, Phi và Mỹ Latinh. Dưới đây là vài số liệu thống kê đơn đặt mua báo gửi cho Nguyễn Ái Quốc ở số 3 phố Mác-sê đề Pa-tơ- ri-ác-sơ trong tháng 5 và 6/1923.

+ Có 12 người Việt Nam viết đơn (hoặc thư) xin đặt 15 suất báo năm, trong đó 10 người sống trên đất Pháp, hai người từ Bắc và Trung Kỳ gửi đơn đặt mua. Cụ thể như sau:

- Tám người Việt sống cùng trong một thành phố ở miền Nam nước Pháp(thành phố Mông pen-li-ê (Mont Pellier), trong số đó có hai sinh viên, một công chức, những người còn lại không nói rõ nghề nghiệp. Hầu hết họ xin đặt mua từ số 1, cá biệt có một sinh viên luật xin đăng ký ba suất báo năm kể từ số 1 để gửi cho các bạn ở Nam Mỹ.

- Một người sống ở thành phố Mác-xây.

- Một người là trung sĩ trong trung đoàn 52 súng máy Đỏng Dương đang đóng quân tại dãy An-pơ.

- Hai người gửi đơn đặt mua báo từ bưu điện làng Yên Thái (Hà Nội) và từ bưu điện Nha Trang (Trung Kỳ).

- Có tám người ở các thuộc địa khác gửi đơn xin đặt mua báo năm, nhiều người “tha thiết nhờ ông Giám đốc kính mến của tờ báo đáng kinh trọng”[5],“cho đặt mua một năm báo, nếu có thể từ số l”[6]. Cụ thể như sau:

- Một người từ thành phố Magađo (Magador) nước Ma-rốc.

- Một người ở thành phố Tuyni, thủ đô nước Tuynidi.

- Một người ở thành phố Pođơ Phơ-rang-xơ (Port de France).

- Hai người ở quần đảo Haiti.

- Một người Trung Hoa, và vân vân.

Trừ số 3 chưa tìm được, chắc chắn là có bài của Nguyễn Ái Quốc và hàng loạt bài không ký tên nhưng có thể là của Nguyễn Ái Quốc đang nghiên cứu, xác minh, tổng số bài có ký tên cho đến hiện nay là 38. Trong số này, 25 bài đã được công bố từ trước[7], 12 bài lần này chính thức công bố (có 1 bài dịch).

 Dựa vào đặc điểm trong hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc, chúng tôi chia những bài báo của Người thành hai thời kỳ:

- Thời kỳ hoạt động cách mạng trên đất Pháp, trực tiếp lãnh đạo và là linh hồn của tờ báo, từ ngày 1/4/1922 đến ngày 13/6/1923. Thời kỳ này bao gồm từ số 1 đến số 16[8]. Tồng số bài có ký tên là 24, bình quân 1,6 bài trên 1 tờ báo.

- Thời kỳ gián tiếp chỉ đạo tờ báo trên cơ sở tôn chỉ, mục đích đã được vạch sẵn. Tổng số bài trong thời kỳ này là 14, bình quân 0,74 bài trên một tờ báo.

Tổng số bài được phân theo năm như sau:

- Năm 1922 có 10 bài.

- Năm 1923 có 15 bài.

- Năm 1924 có 09 bài.

- Năm 1925 có 04 bài.

Có 10 số đăng trên hai bài, trong đó một số đăng bốn bài, hai số đăng babài, bảy số đăng hai bài. Cụ thể như sau:

- Số 5 (ngày 1/8/1922) đăng bốn bài và một tranh vẽ chiếm gần hết trang nhất.

- Số 11 và số 15 đăng ba bài.

- Các số đăng hai bài là số 4, 10, 14, 17, 22, 25, 27.

Trên các số báo Le Paria có đăng tấtcả 10 bức tranh, đều là tranh châm biếm, trong đó năm bức tranh có ký tên Nguyễn Ái Quốc, hai bức ký tên Ký Viên và Văn Lưu, hai bức không ký tên và một bức tranh đăng lại của tác giả Pháp trên báoLuy-ma ni-tê (L’Humanite).

Trong 5 bức tranh xác định là của Nguyễn Ái Quốc, có:

- Hai bức tranh ký tên bằng chữ Hán:“Văn minh bề trên” (Civilisation superieure), đăng trên số 2 (ngày 1/5/1922) và “Hội nghị An-giê” (La Conférance D’Alger) đăng trên số 12 (ngày 15/2/1923).

- Một bức ký tên NG. A. Q nhan đề “Triển lãm thuộc địa” (Exposition coloniale)... đăng trên số 2.

- Một bức ký tên Nguyễn A.Q nhan đề “Mau lên! Du hành!...” (Mau lên! Incognito!...) đăng trên số 5.

- Một bức ký tên Nguyễn nhan đề “Sự phục thù của Tu-tăng Ca-mông”(Représaiiles de Toutan Ka mon) đăng trên số 13.

Trên báo Le Paria Nguyễn Ái Quốc sử dụng bảy bút danh khác nhau.

1. Nguyễn Ái Quốc ký dưới 26 bài và 2 tranh vẽ

2. Ng. Ái Quốc ký dưới 02 bài.

3. N. ký dưới 05 bài.

4. N.A.Q. ký dưới 03 bài.

5. NG.A.Q. ký dưới 01 bài và 1 tranh.

6. Nguyễn A.Q  ký dưới 01 bài và 1 tranh.

7. Nguyễn ký dưới 01 tranh./.