PHẦN I : LÀM VĂN

I. CÁCH LÀM VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI :
1. Nghị luận về một tư tưởng, đạo lí : là vấn đề được đề cập trong câu tục ngữ, câu danh ngôn, câu thơ...
a. Mở bài: Nêu tư tưởng, đạo lí đó (trích dẫn)
b. Thân bài:
- Giải thích: những từ ngữ quan , nghĩa đen, nghĩa bóng.
- Phân tích các phương diện biểu hiện của tư tưởng, đạo lí đó, lấy dẫn chứng chứng minh
- Bình luận:
Nhận xét mức độ đúng đắn, tầm quan trọng của vấn đề được đưa ra. Tại sao? Các luồng tư tưởng, quan điểm khác nhau đối với vấn đề (có).
- Đánh giá các mặt: đúng-sai, lợi-hại của vấn đề; biểu hiện của hai mặt ấy trong xã hội.
- Rút ra bài học nhận thức
c. Kết bài: Khẳng định những quan điểm, tư tưởng tích cực đối với vấn đề; liên thân…
MỘT SỐ ĐỀ VĂN THAM KHẢO :
ĐỀ 1 : “ Duy chỉ có gia đình, người ta mới tìm được chốn nương thân để chống lại tai ương của số phận ” (Euripides)
Anh (chị) nghĩ thế nào về câu nói trên ?
ĐỀ 2: Anh / chị nghĩ như thế nào về câu nói: “Đời phải trải qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố” ( Trích Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm)
ĐỀ 3: Trình bày những suy nghĩ của anh (chị) về câu nói sau: “Đầu tư cho kiến thức là đầu tư sinh lợi nhiều nhất.”
ĐỀ 4:
Câu nói của nhân vật Hồn Trương Ba : “ Không thể bên trong một đàng , bên ngoài một nẻo được . Tôi muốn được là tôi toàn vẹn.” .
( Kịch Hồn Trương Ba da hàng thịt của Lưu Quang Vũ ) .
Anh / Chị hãy viết một bài văn nghị luận trình bày những suy nghĩ của mình về ý nghĩa câu nói trên .
ĐỀ 5 : “Một quyển sách tốt là một người bạn hiền”
Hãy giải thích và chứng minh ý kiến trên.
2. Nghị luận về một hiện tượng, đời sống: Thường là vấn đề “nóng” đang được xã hội quan tâm
Ví dụ: Anh,chị suy nghĩ gì về hiện tượng “nghiện” Ka-ra-ô-kê và In-tơ-nét trong nhiều bạn trẻ hiện nay?
- Tai nạn giao thông
- Hiện tượng môi trường bị ô nhiễm
- Những tiêu cực trong thi cử
- Nạn bạo hành trong gia đình
* Cách làm :
1. Mở bài: Nêu hiện tượng đó.
2. Thân bài:
* Giải thích: (nếu cần thiết)
a. Nêu thực trạng vấn đề: vấn đề đó đang diễn ra như thế nào? Có ảnh hưởng ra sao đối với đời sống cộng đồng? Thái độ của xã hội đối với vấn đề? Chú ý liên hệ tới tình hình thực tế ở địa phương, bản thân ( làm nổi bật tính cấp thiết của vấn đề đang nghị luận.
b. Phân tích nguyên nhân: các nguyên nhân nảy sinh vấn đề,nguyên nhân chủ quan, khách quan, do tự nhiên, do con ngừơi...
c. Trình bày (), ().
d. Đề xuất phương hướng giải quyết ( trước mắt, lâu dài chú ý chỉ rõ những việc làm, cách thức thực hiện, đòi hỏi sự phối hợp của những lực lượng nào?...
3. Kết bài: Tóm lại vấn đề, lời kêu gọi hành động, mong muốn hay cảm nghĩ của em về vấn đề.
II. CÁCH LÀM BÀI NGHI LUÂN VĂN HỌC:
1. Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ:
Ví dụ: * Cảm nhận của anh, chị về bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh
* Phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng:
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
……………………………………..

Sông Mã gầm lên khúc độc hành
a. Đối tượng : một bài thơ, một đoạn thơ, một hình tượng thơ, …
b. Cách làm:
- Mở bài: Giới thiệu khái quát về bài thơ, đoạn thơ.
- Thân bài: Phân tích từ ngữ, hình ảnh, âm thanh, nhịp điệu, cấu tứ ,…của bài, đoạn thơ đó
Giá trị + Nội dung
+ Nghệ thuật
+ Tư tưởng
- Kết bài : Đánh giá chung về bài thơ, đoạn thơ.
2. Nghị luận về một tác phẩm, một đoạn trích văn xuôi:
Ví dụ: * Phân tích giá trị nhân đạo trong tác